Басты міндет — ел ресурстарын экспортқа және сыртқы нарықтардың премиум сегменттеріне бағытталған тұрақты тауарлық өнімге айналдыру.
8,8 млнбас ірі қара
20,6 млнқой мен ешкі
4,6 млнбас жылқы
0,3 млнтүйе
1,2 млн тжылына өндірілетін барлық ет түрі
100 мың тжылына экспортталатын ет
3,8 трлн ₸мал шаруашылығының жалпы өнімі
$8,6 млрджалпы өнім — презентациядағы долларлық бағалау
Презентациядағы дереккөз: ҚР АШМ, 2025 жылдың қорытындысы. Деректер дөңгелектелген; ет көрсеткіштері барлық түрді қамтиды. Жалпы өнімді долларға аудару бағамы дереккөзде көрсетілмеген.
Өндірістің өсуі жемшөппен, ветеринариямен, өңдеумен және тұрақты сұраныспен қамтамасыз етілуі тиіс.
12 млнбас ірі қара
28 млнбас ұсақ мал
1,8 млн тбарлық ет түрі
165 мың тет экспорты
+0,6 млн т1,2 млн т базалық көлемге қосылатын жылдық өндіріс
300 млрд ₸-ге дейін2026 жылы жеңілдетілген кредит беруге көзделген
Кестені солға немесе оңға айналдыруға болады.
Презентацияда көрсетілген жеңілдетілген кредит бағдарламалары
Бағдарлама
Мөлшерлеме
Мерзім / лимит
Игілік / Береке
6%
7 жылға дейін / 5 млрд ₸-ге дейін
Жайлау
6%
10 жылға дейін / 350 млн ₸-ге дейін
85%-ға дейін кепілдендіру жоспардың жекелеген бағыттары бойынша көзделген.
Презентациядағы дереккөз: Мал шаруашылығын дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспары. Бұл — елдің мақсаттары; қол жеткізілген нәтижелер немесе Қауымдастықтың міндеттемелері емес.
Презентациядағы Орталық Азия көрсеткіштері және АҚШ эталоны
Көрсеткіш
Орталық Азия
АҚШ — эталон
100 аналыққа шаққандағы бұзау
52
90
Табындағы етті тұқымдар
18%
70%
Асыл тұқымды аналық мал
5%
30%
Өнімділік стандарттары жүйе ретінде қалыптаспаған. Презентацияның тұжырымы: премиум нарықтар фермадан сөреге дейін расталған шығу тегі мен жоғары сапаны талап етеді. Шекара ашық болуы мүмкін, бірақ нарыққа кіру үшін тұтас жүйе қажет.
Бастапқы слайдта салыстырмалы көрсеткіштердің дереккөзі мен кезеңі көрсетілмеген.
Мың тонна. Тұтыну — нақты желінген көлем емес, нарықтың есептік сыйымдылығы.
Кестені солға немесе оңға айналдыруға болады.
Ет түрлері бойынша теңгерім, мың т
Ет түрі
Өндіріс
Тұтыну*
Экспорт
Импорт
Сиыр еті
435
≈419
>32
16
Құс еті
372
≈476,4
31,9
136,3
Қой еті
137
≈102,4
34,6
0,0025¹
Шошқа еті
52
≈58,3
1,8
8,1
Өндіріс · шкала 0–500 мың т
Сиыр еті
435
Құс еті
372
Қой еті
137
Шошқа еті
52
Тұтыну* · шкала 0–500 мың т
Сиыр еті
≈419
Құс еті
≈476,4
Қой еті
≈102,4
Шошқа еті
≈58,3
Экспорт · шкала 0–150 мың т
Сиыр еті
>32
Құс еті
31,9
Қой еті
34,6
Шошқа еті
1,8
Импорт · шкала 0–150 мың т
Сиыр еті
16
Құс еті
136,3
Қой еті
0,0025¹
Шошқа еті
8,1
* Өндіріс + импорт − экспорт; қор өзгерістері мен шығындар есепке алынбаған. Сиыр еті: дөңгелектелген бағалау, экспорт >32 мың т (дереккөз диаграммасында 32 алынған). Диаграмманың бастапқы деректерінде қой етінің есептік тұтынуы — 102,4025 мың т, слайдта ≈102,4 деп дөңгелектелген.
¹ Қой етінің импорты — 2,5 т. Презентациядағы дереккөздер: ҚР АШМ жауаптары / Digital Business (24.07.2026), АПК Новости (22.05.2026). Көлемдердің есептік кезеңі жеке көрсетілмеген.
Презентациядағы 2025 жылғы әлемдік жағдай: сұраныс өсіп келеді, ұсыныс өспейді.
Толығырақ қарау ↗Сиыр етінің әлемдік бағасы, $/кг: 2022 жылғы наурызда $13,4 → 2025 жылғы қыркүйекте $17,8; өсім +33%. Аралық белгілер: 2022 жылғы қыркүйек, 2023 жылғы наурыз және қыркүйек, 2024 жылғы наурыз және қыркүйек, 2025 жылғы наурыз.
+33%графиктегі баға өзгерісі
−1,9%2021–2025 жылдардағы әлемдік ірі қара саны: табындар қысқаруда
−8,1%АҚШ-тағы 4 жылдағы мал саны: 1951 жылдан бергі ең төмен деңгей
−3,3%Бразилиядағы мал саны: жайылымды кеңейтудің экологиялық шегі
Слайдта баға индексінің атауы, әдістеме, графиктің бастапқы дереккөзі және Бразилия көрсеткішінің кезеңі берілмеген. Графиктің аралық нүктелері санмен белгіленбеген.
Салқындатылған еттің сақтау мерзімі 45–90 күнге дейін. Жақындық бәсекелестер үшін тосқауыл әрі логистикалық артықшылықтың негізі болады.
400 мың тпремиум сиыр еті — елдің өндірістік әлеуеті
10%-ға дейінәлемдік премиум сегменттің үлесі
≈$4 млрджылдық экспорттық түсім — әлеуетті бағалау
Жеткізу және сақтау мерзімдері, нарық әлеуеті презентациядағы бағалаулар ретінде берілген; есептеудің бастапқы шарттары мен дереккөздері слайдта көрсетілмеген.
Экспорт — Қауымдастықтың негізгі бағыты. Экспорт өндірісті капиталға айналдырады.
3,8 млн тҚытай импорттайтын сиыр еті
×6соңғы 10 жылдағы импорт көлемінің өсуі
шамамен 30%әлемдік сиыр еті импортының үлесі
Толығырақ қарау ↗Қытайға сиыр еті импорты: жалпы көлем және салқындатылған ет. Презентациядағы түпнұсқа графиктер.Графиктердің жылдар бойынша барлық сандық белгілері
Кестені солға немесе оңға айналдыруға болады.
Суретте көрсетілген мәндер, млн т
Жыл
Барлық сиыр еті импорты
Салқындатылған сиыр еті
2014
0,28
—
2015
0,474
—
2016
0,58
0,01
2017
0,951
0,01
2018
1,04
0,02
2019
1,66
0,04
2020
2,12
0,05
2021
2,33
0,05
2022
2,69
0,05
2023
2,74
0,06
2024
3,12
0,08
2025
3,8*
0,11
— мән берілмеген. * Жалпы импорттың соңғы нүктесі графикте санмен белгіленбеген; 3,8 млн т слайдтың негізгі мәтінінде көрсетілген. 2025 жыл жылдық нүктелердің ретімен анықталған. Салқындатылған ет мәндері графиктегідей дөңгелектелген.
Бастапқы слайдта статистиканың дереккөзі көрсетілмеген. «6 есе» және «шамамен 30%» — жаңа есептеулер емес, презентациядағы тұжырымдар.
Қазақстан Қытайға жеткізу мерзімі бойынша артықшылыққа ие.
Толығырақ қарау ↗Бастапқы презентациядағы логистика және жеткізу құны. Картада Қазақстан, АҚШ, Бразилия, Қытай және Аустралия да белгіленген; Қазақстан жанындағы жеке жазба — «2–10 күн».Картадағы мерзімдер мен құн
Кестені солға немесе оңға айналдыруға болады.
Картадағы шарттар; құны — килограмына АҚШ долларымен
Бағыт
Көлік
Мерзім
Құны
Алматы → Франкфурт
Әуе
1 күн
$1–2,5/кг
Алматы → Франкфурт
Автожол / теміржол
7–15 күн
$0,08–0,15/кг
Алматы → Шанхай
Автожол
7–15 күн
$0,8/кг
Алматы → Шанхай
Теміржол
7–15 күн
$0,61/кг
Алматы → Шанхай
Әуе
1 күн
$1,5–2,5/кг
Алматы → БАӘ
Әуе
1 күн
$0,7–1,5/кг
АҚШ → Гонконг
Жазбада көлік түрі көрсетілмеген
34 күн
$0,23/кг
Аустралия → Гонконг
Теңіз
30 күн
$0,22/кг
Картада Алматы → Франкфурт әуе жеткізілімі 1 күн деп, ал алдыңғы слайдта Франкфурт / Ыстанбұл бірге 3 күн деп көрсетілген. Екі бағалау да дереккөзге сәйкестігімен сақталды. Презентацияда кезең, тариф құрамы және жеке «2–10 күн» жазбасының бағыты түсіндірілмеген.
Премиум сегмент ет сипаттамаларымен, шығу тегінің толық қадағалануы, экологиялық жауапкершілік және танылған халықаралық стандарттарға сәйкестігімен анықталады.
Презентацияда Қазақстанның USDA Beef Grades and Standards сияқты стандарттарды өзінің сапа бағалау жүйесінің негізі ретінде пайдалану ниеті көрсетілген.
Тізім мен бастаманың мәртебесі презентациядан алынған. Дереккөздің бір бағанында бағалау жүйелері, сертификаттау, тұқымдар және өндіріс сипаттамалары біріктірілген.
Буындардың реті бастапқы презентацияның 15-слайдындағыдай сақталған.
01 / Қуаттар
Өндірістік база
Әрқайсысында 150 аналық бар төл өндіретін 20 000 ферма құру.
Әрқайсысы 2 000 басқа дейін мал өсіретін 1 000 шаруашылықты іске қосу.
Бордақылау алаңдарында 1+ млн бордақылау орнын салу.
Қуаты 2,3 млн бас болатын экспортқа бағытталған ет өңдеу кешендерін салу.
02 / Генетика
Ірі қара саны мен сапасы
Аналық мал санын 6 млн басқа дейін жеткізу.
Етті бағыттағы тұқымды малдың үлесін кемінде 50%-ға жеткізу.
100 аналыққа 80 бұзау алуды қамтамасыз ету.
03 / Жер
Жемшөп қоры және жайылымдар
Мал азығы дақылдарының алқабын 4 млн га-ға дейін кеңейту.
Қордан 40 млн га жайылым бөліп, суландыру және құдықтар салу арқылы жақсарту.
Жайылымды тиімді басқарудың заманауи әдістерін енгізу.
04 / Инфрақұрылым
Су және инфрақұрылым ресурстары
Сақтау мен логистиканың суық тізбек инфрақұрылымын құру.
370 мың га аумақта су үнемдеу технологияларын енгізу.
4 млн т жемшөп сақтау қуатын құру.
Арнайы техника паркін 1 000 бірлікке дейін, тоңазытқыш қойма қуатын 50 мың т-ға дейін ұлғайту.
05 / Капитал
Қаржыландыру және сақтандыру
АӨК-тің қарыз қаражатына деген қажеттілігінің 75%-на дейін қамтамасыз ету.
Кредит беру мерзімдерін жеке өтеу кестесімен 20 жылға дейін ұзарту.
Кепіл саясатын қайта қарау.
2026 жылдан бастап табысты сақтандыруды субсидиялауды енгізу.
06 / Құзыреттер
Кадрлар және ветеринария
Экспорттың негізгі шарты — FMD-free мәртебесін сақтау.
100 мың фермерді оқыту.
Мемлекеттік ветеринариялық қызмет функцияларының 50%-на дейін жеке мамандарға беру.
Экспорттаушы кәсіпорындардың 100%-ын импорттаушы елдердің тізілімдеріне енгізу.
TURAN-ның 2026 жылғы презентациясындағы ұсыныстар мен нысаналы бағдарлар. Слайдта әр бағыт бойынша бірыңғай іске асыру мерзімі, бюджет пен жауаптылар белгіленбеген.
Биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету — Қауымдастықтың стратегиялық мақсаттарының бірі.
Аурулардың алдын алу
Қысқа мерзімді оқыту, конференциялар және фермаларда цифрлық қадағалау жүйесін енгізу арқылы алдын алу, емдеуді тіркеу және қауіптерді уақтылы анықтау.
Жеке зертханалар желісін дамыту
Жеке зертханаларды құрып, бірыңғай цифрлық қадағалау жүйесіне біріктіру арқылы диагностика, өнімді бақылау және салыстырмалы нәтижелер алу.
Ауру ошақтарына жедел әрекет ету
Вакциналар, препараттар және медициналық бұйымдар шығаратын жаңа өндіріс базасында вакцина банкін құру.
Тұжырымдамалық визуализация
One Health тұжырымдамасы — ДДСҰ. Биотехнологиялық орталық пен вакцина банкі — TURAN ұсыныстары.
